Robert Tomanek

Ślad węglowy przedsiębiorstwa miejskiego transportu zbiorowego – metodologia i wyniki obliczeń dla Metropolii GZM

Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie metodologii obliczania śladu węglowego (Corporate Carbon Footprint, CCF) dostosowanej do przedsiębiorstwa miejskiego transportu zbiorowego (PTZ) oraz wyników badań przeprowadzonych w 2025 roku dla przewoźników komunalnych działających na obszarze Górnośląsko‑Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). W artykule omówiono zakresy emisji według GHG Protocol, źródła danych, problemy metodologiczne oraz wyniki obliczeń. Badania pokazują rolę paliw kopalnych oraz energii elektrycznej w emisji gazów cieplarnianych. Przedstawiono także wskazówki dotyczące przeprowadzania obliczeń oraz wykorzystania pozyskanych danych.

Słowa kluczowe: miejski transport zbiorowy, przedsiębiorstwo transportu zbiorowego, ślad węglowy

Krzysztof Grzelec, Maciej Helbin, Olgierd Wyszomirski

Zmiany zachowań i preferencji transportowych mieszkańców Gdyni w latach 2018-2024

Streszczenie: Zachowania i preferencje transportowe mieszkańców powinny być systematycznie badane w celu możliwości racjonalnego kształtowania oferty przewozowej i podejmowania efektywnych działań w zakresie równoważenia mobilności. W Gdyni badania takie są realizowane systematycznie metodą wywiadu standaryzowanego bezpośredniego wśród wylosowanych mieszkańców w gospodarstwach domowych. Próba ma charakter warstwowy. Warstwy tworzą poszczególne dzielnice miasta z uwzględnieniem struktury ich mieszkańców według płci i wieku. Przedstawione porównawczo w artykule wyniki badań przeprowadzonych w Gdyni w 2018 i w 2024 roku obejmują strukturę mieszkańców oraz ich zachowania i preferencje transportowe. Strukturę mieszkańców zbadano według płci, wieku, statusu społeczno-zawodowego i statusu motoryzacyjnego. W ramach zachowań transportowych przedstawiono sposób wykonywania podróży miejskich, cele podróży miejskich, przyczyny wykorzystywania samochodu osobowego i transportu publicznego w podróżach miejskich oraz strukturę modalną podróży miejskich. Prezentację wyników badań preferencji transportowych mieszkańców ograniczono do hierarchii postulatów przewozowych obejmujących bezpośredniość połączeń, częstotliwość odjazdów, dostępność przystanków, punktualność odjazdów, prędkość przejazdu, niezawodność dojazdu, niski koszt, rytmiczność odjazdów, wygodę podróży, wyczerpującą informację oraz ewentualnie inne postulaty wskazane we własnym zakresie przez badanych mieszkańców.

Słowa kluczowe: transport miejski, transport zbiorowy, jakość przewozów, preferencje pasażerów

Dominika Hyży, Anna Wojnarowicz, Zuzanna Kurowska, Emilia Kruczek,  Michał Małysz

Jelenia Góra w świetle wskaźnika wydajności transportu publicznego PoPT w kontekście dojazdów z wykorzystaniem transportu zbiorowego do wybranych miast Polski i Europy

Streszczenie: Pasażerski transport multimodalny stanowi niejednokrotnie jedyną możliwość przemieszczania się między dwiema znacznie oddalonymi od siebie lokalizacjami. Jazda z przesiadką nie jest tak wygodna jak bezpośredni dojazd, ale w przypadku zapewnienia dogodnego skomunikowania nie musi stanowić trudności. Dużo zależy jednak od rozkładu jazdy, który – szczególnie w przypadku transportu kolejowego i autobusowego – może nie być zintegrowany. Konieczność przejścia z peronu do stanowiska odjazdowego autobusu generuje niepewność, czy zdąży się na przesiadkę. Konieczne jest zapewnienie odpowiedniej ilości czasu, a ten zależy od skali przemieszczania się. W podróżach międzyregionalnych potrzebne jest co najmniej 20 minut, aby w praktyce nie musieć martwić się o przesiadkę np. z pociągu na autobus. W założeniu pasażerskiego transportu multimodalnego to pociąg powinien pozwalać przejechać jak największy dystans, a w przypadku niemożności kontynuowania jazdy pociągiem, może nastąpić przesiadka na autobus regionalny. Celem tego artykułu jest analiza przypadku Jeleniej Góry i możliwości pasażerskiego transportu multimodalnego w świetle wskaźnika PoPT opisującego efektywność rozwiązań multimodalnych w sposób ilościowy. Przedmiotem analizy będą podróże do wielu potencjalnych destynacji, które mogą być celem osób rozpoczynających podróż w Jeleniej Górze. W rezultacie będzie możliwa ocena dostępności transportowej z perspektywy multimodalnej regionów Polski oraz Europy i utworzenie rankingu dostępności, który mógłby służyć przy ustalaniu kierunków rozwoju połączeń transportu zbiorowego.

Słowa kluczowe: Jelenia Góra, pasażerski transport multimodalny, wydajność transportu publicznego, wskaźnik PoPT, transport kolejowy, transport autobusowy

Filip Janowiec, Tomasz Kula, Małgorzata Bień

Możliwości wykorzystania stacji Limanowa w ruchu aglomeracyjnym i dalekobieżnym

Streszczenie: Artykuł analizuje potencjał stacji Limanowa jako kluczowego węzła w ruchu aglomeracyjnym i dalekobieżnym po realizacji inwestycji „Podłęże-Piekiełko”. Celem opracowania jest ocena możliwości wykorzystania zmodernizowanej infrastruktury do obsługi pociągów pasażerskich o wysokiej częstotliwości kursowania. Autorzy wskazują, że dzięki przebudowie układu torowego oraz implementacji nowoczesnych peronów, stacja Limanowa stanie się strategicznym punktem przesiadkowym, łączącym lokalne potoki ruchu z magistralnymi połączeniami do Krakowa i Nowego Sącza. Transformacja obiektu w wydajny węzeł multimodalny ma fundamentalne znaczenie dla optymalizacji oferty przewozowej i zwiększenia dostępności transportowej regionu w skali krajowej oraz międzynarodowej.

Słowa kluczowe: stacja Limanowa, modernizacja infrastruktury kolejowej, węzeł kolejowy, kolej aglomeracyjna