Kacper Lipski,  Jan Aleksandrowicz

Koncepcja wykorzystania dużej kolejowej obwodnicy Krakowa w regularnych przewozach pasażerskich w formie linii okrężnej

Streszczenie: Artykuł porusza tematykę krakowskiego węzła kolejowego, a w szczególności organizacji kolei aglomeracyjnej w węźle. Przedstawiono w nim analizę i koncepcję możliwości uruchomienia połączeń kolejowych w formie obwodowej w zamkniętej pętli po liniach kolejowych 8, 91 i 95. W artykule scharakteryzowano funkcjonujące na świecie połączenia okrężne. Zaproponowano koncepcję funkcjonowania nowego połączenia SKA4A i SKA4B jako linii okrężnej kursującej w dwóch wariantach w obu kierunkach. W artykule przedstawiono obliczenia dotyczące czasu przejazdu, propozycję ułożenia kursów oraz koncepcję nowego połączenia z innymi środkami transportu. Artykuł charakteryzuje ofertę przewozową dla przygotowanych wariantów oraz prezentuje elementy graficznej identyfikacji połączenia SKA4.

Słowa kluczowe: kolej aglomeracyjna, kolej obwodowa, obwodnica kolejowa Krakowa, kolejowe przewozy pasażerskie

Kacper Lipski,  Piotr Karwala

Konkurencyjność transportu rowerowego i samochodowego – analiza czasu podróży w warunkach miejskich na przykładzie Krakowa

Streszczenie:  Artykuł prezentuje badanie dotyczące analizy oraz porównania charakterystyki przemieszczania się po mocno zurbanizowanym obszarze miasta Krakowa za pomocą roweru oraz samochodu. Celem analizy była ocena ich konkurencyjności w warunkach miejskich, ze szczególnym uwzględnieniem całkowitego czasu podróży w ujęciu door-to-door, obejmującego wszystkie etapy przemieszczania się, w tym czasu na piesze dotarcie do środka transportu oraz miejsca docelowego, a także czasu poszukiwania miejsca parkingowego. W tym celu opracowano autorski skrypt w języku Python, zintegrowany z platformą Google Maps, który umożliwił pozyskanie danych dotyczących czasu i długości przejazdów samochodowych w rzeczywistych warunkach ruchu drogowego. W badaniu uwzględniono 55 wybranych reprezentatywnych tras, które swoim zasięgiem objęły istotny obszar miasta Krakowa, mając na celu wierne odzwierciedlenie poruszania się po mieście. Okresem pomiaru był typowy tydzień roboczy w godzinach 8-20. Na podstawie uzyskanych wyników wyznaczono średnie prędkości podróży oraz dokonano szczegółowego porównania obu środków transportu w zależności od długości i charakteru trasy. Przeprowadzona analiza wykazała, że w wielu aspektach miejskich przejazdów prywatnych oraz kurierskich, rower może okazać się szybszym oraz pewniejszym środkiem transportu. Przewagę tę widać szczególnie na trasach o niewielkiej długości oraz tych obejmujących swoim zasięgiem centrum miasta. W ramach raportu porównano również realną użyteczność rowerów i samochodów oraz ich potencjalny wpływ na środowisko.

Słowa kluczowe: mobilność miejska, transport rowerowy, logistyka miejska

Agata Pater, Natalia Madziewicz, Wiktoria Pietrzak, Michał Małysz

Rozwiązania multimodalne w obszarze funkcjonalnym Raciborza – potencjał w zakresie regionalnej mobilności

Streszczenie: Artykuł dotyczy problematyki kształtowania zrównoważonej mobilności w obszarach funkcjonalnych miast średniej wielkości na przykładzie Raciborza. Celem opracowania jest kompleksowa analiza systemu transportowego miasta i jego zaplecza funkcjonalnego oraz wskazanie możliwości jego rozwoju poprzez wdrożenie rozwiązań multimodalnych, ze szczególnym uwzględnieniem transportu regionalnego i integracji różnych gałęzi transportu. W ramach badań przeprowadzono delimitację obszaru funkcjonalnego obejmującego 32 gminy, bazując na kryteriach dostępności czasowej, powiązań funkcjonalno-przestrzennych oraz intensywności relacji społeczno-gospodarczych, jak i zbadano deklaracje dojazdów do pracy na bazie danych GUS. Analiza wykazała znaczące zróżnicowanie poziomu dostępności do transportu zbiorowego, szczególnie niekorzystne w gminach peryferyjnych i wiejskich, gdzie ograniczona oferta transportu zbiorowego prowadzi do uzależnienia mieszkańców od transportu indywidualnego oraz zwiększa ryzyko wykluczenia transportowego. W oparciu o dane dotyczące dojazdów do pracy oraz analizę istniejącej infrastruktury, zidentyfikowano główne kierunki mobilności oraz kluczowe węzły systemu transportowego, koncentrujące się wokół Raciborza, Gliwic, Rybnika i Żor. W odpowiedzi na zdiagnozowane problemy zaproponowano koncepcję multimodalnego systemu transportowego, integrującego transport kolejowy i autobusowy w ramach spójnej struktury funkcjonalnej. Obejmuje ona rozwój 22 linii komunikacyjnych, przywrócenie wybranych połączeń kolejowych, tworzenie węzłów przesiadkowych oraz wprowadzenie regularnego taktu kursowania, zwiększającego czytelność i efektywność systemu w oparciu o rozwiązania multimodalne. Uzyskane wyniki wskazują, że wdrożenie proponowanych rozwiązań może istotnie poprawić dostępność transportową, ograniczyć wykluczenie komunikacyjne, zwiększyć konkurencyjność transportu zbiorowego oraz wzmocnić spójność terytorialną i rozwój społeczno-gospodarczy regionu.

Słowa kluczowe: transport regionalny, rozwiązania multimodalne, Racibórz, zrównoważona mobilność, kolej pasażerska

Piotr Karwala,  Jan Aleksandrowicz

Analiza zmienności czasu przejazdu do Portu Lotniczego Kraków-Balice z obszaru miasta Krakowa

Streszczenie: Artykuł opisuje analizę zmienności czasu przejazdu do Portu Lotniczego Kraków-Balice z obszaru Krakowa środkami transportu drogowego. Podjęcie tematu wynika z dynamicznego rozwoju podkrakowskiego lotniska oraz konieczności zapewnienia niezawodnego dojazdu do lotniska w obliczu coraz bardziej obciążonej infrastruktury. Celem badania było pozyskanie oraz analiza zbioru danych charakteryzujących przejazdy pomiędzy wybranymi punktami w mieście a lotniskiem pod kątem określenia zmienności czasu dojazdu i identyfikacji głównych czynników na nią wpływających. Metodyka opierała się na wykorzystaniu platformy deweloperskiej Google Maps Platform, z której, za pomocą dedykowanego skryptu w języku Python, pobrano zestaw 8064 rekordów danych dla 48 tras reprezentujących wszystkie dzielnice miasta. Analiza statystyczna obejmowała wyznaczenie szeregu wskaźników oraz miar statystycznych, m.in.: średniego czasu dojazdu do lotniska, odchylenia standardowego, współczynnika korelacji liniowej Pearsona r oraz „współczynnika opóźnienia” Wo, informującego o procentowym wydłużeniu przejazdu względem ruchu swobodnego. Wyniki wykazały umiarkowany poziom korelacji liniowej między dystansem a czasem, co potwierdza, że czynniki zewnętrzne wydatnie wpływają na zjawisko dojazdu samochodowego do lotniska. Zidentyfikowano szczyty komunikacyjne o godzinie 8 i 16, w których czas dojazdu wzrasta średnio blisko dwukrotnie. Analiza przestrzenna wskazała na największą przewidywalność dojazdu z dzielnic północno-wschodnich i największe wahania w dzielnicach centralnych i południowych. Sformułowane wnioski podkreślają, że dla pasażerów kluczowa jest przewidywalność dojazdu ze względu na niską elastyczność czasową transportu lotniczego. Zaznaczona jest wysoka przydatność tego typu analiz w kontekście planowania podróży na lotnisko.

Słowa kluczowe: transport lotniczy, czas przejazdu, analiza statystyczna, Kraków Airport

Michał Strach, Jan Strach

Bezpieczeństwo rowerzystów w danych ochrony zdrowia i statystykach wypadków drogowych: Polska, Kraków i Małopolska

Streszczenie: Artykuł przedstawia ocenę bezpieczeństwa rowerzystów w Polsce z odniesieniem do Krakowa i województwa małopolskiego. Podjęcie tematu wynika z rosnącego znaczenia ruchu rowerowego w systemach transportu miejskiego i regionalnego oraz z potrzeby łącznego wykorzystania danych transportowych i zdrowotnych. W analizie wykorzystano dwa komplementarne strumienie danych publicznych: dane Centrum e-Zdrowia dotyczące pacjentów i świadczeń udzielonych rannym rowerzystom w latach 2014–2023 oraz w pierwszym półroczu 2024 roku, a także statystyki Komendy Głównej Policji dotyczące wypadków drogowych z udziałem rowerzystów w 2024 roku. Analiza objęła trend roczny liczby pacjentów i świadczeń, sezonowość urazów, strukturę mechanizmów zdarzeń według kodów ICD-10 V10–V19 oraz porównanie ciężkości skutków wypadków w obszarze zabudowanym i poza nim. Wyniki wskazują na wyraźny wzrost obciążenia systemu ochrony zdrowia po 2021 roku; w latach 2017–2023 liczba pacjentów wzrosła o 78,5%, a liczba świadczeń o 118,0%. Stwierdzono także silną sezonowość, z maksimum w miesiącach letnich. Struktura mechanizmów zdarzeń wskazuje na znaczący udział zdarzeń bezkolizyjnych oraz uderzeń w przeszkody stałe, co uzasadnia traktowanie utrzymania infrastruktury rowerowej jako elementu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dane policyjne potwierdzają, że większość wypadków występuje w obszarze zabudowanym, natomiast poza nim ciężkość skutków jest wielokrotnie większa. W artykule sformułowano rekomendacje dla miast i regionów, obejmujące poprawę geometrii i czytelności infrastruktury, utrzymanie nawierzchni, separację od ruchu szybkiego oraz ograniczanie skutków błędu użytkownika.

Słowa kluczowe: transport rowerowy, bezpieczeństwo ruchu drogowego, rowerzyści, dane ochrony zdrowia